fbpx

Οι μισοί Έλληνες φοιτητές δε φτάνουν τελικά στο πτυχίο, δείχνει έρευνα!


Στην Ελλάδα επικρατεί η λογική «ας μπει το παιδί στο πανεπιστήμιο, κι όλα τ’ άλλα τα βρίσκουμε». Και όντως, οι περισσότεροι καταφέρνουν να εισέλθουν στα ΑΕΙ και να γίνουν φοιτητές, με την πορεία τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ωστόσο να μην είναι εξίσου πετυχημένη. Κάπως έτσι λοιπόν, οι μισοί δε φτάνουν στον τελικό προορισμό, που είναι το πτυχίο!

Όχι ότι μας εκπλήσσει βέβαια, μιας και γνωρίζουμε όλοι τα προβλήματα του εκπαιδευτικού συστήματος στη χώρα μας. Στα 17-18 μας χρόνια καλούμαστε να πάρουμε μία από τις πιο σημαντικές αποφάσεις, με βασικότερο κριτήριο το κύρος του τίτλου κι όχι αυτό που μας αρέσει. Από την άλλη, πολλοί είναι κι αυτοί που ενώ έχουν περάσει στην πρώτη τους επιλογή, αυτή που πάντα ήθελαν να ακολουθήσουν, αρχίζουν να αλλάζουν γνώμη τον πρώτο καιρό και να συνειδητοποιούν ότι δεν είναι ευχαριστημένοι τελικά. Είναι πολλοί οι λόγοι που κάποιος δε θα καταφέρει να πιει νερό από την πηγή (aka να πάρει πτυχίο), χωρίς όμως ο ίδιος να φέρει την ευθύνη.

Την ίδια στιγμή πάντως, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στην Επιτροπή της Βουλής, ο φοιτητικός πληθυσμός στην Ελλάδα παραμένει από τους υψηλότερους που καταγράφονται στην Ευρώπη, με τον αριθμό των αποφοίτων να είναι ο χαμηλότερος.

Όπως τόνισε ο κ. Μήτκας, προέδρος της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), «στην ακαδημαϊκή χρονιά 2019-2020, ενώ εισήχθησαν περίπου 87.000 νέοι φοιτητές στο σύνολο των ελληνικών πανεπιστημίων, αποφοίτησαν την ίδια χρονιά περίπου 44.000. Είναι κοντά στο 50% και δεν είναι ένα στιγμιότυπο ετήσιο», εξήγησε.

800 χιλιάδες οι εγγεγραμμένοι φοιτητές 

Συγκεκριμένα, στη χώρα σήμερα λειτουργούν 24 πανεπιστήμια και η ΑΣΠΑΙΤΕ, στα οποία προσφέρονται 430 προγράμματα προπτυχιακών σπουδών από 427 τμήματα, 1.110 προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών και 291 προγράμματα διδακτορικών σπουδών. Το σύνολο των εγγεγραμμένων φοιτητών σε όλες τις βαθμίδες είναι περίπου 800 χιλιάδες, εκ των οποίων οι περίπου 680 χιλιάδες – τ0 85% – είναι προπτυχιακοί.

Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, 1 στους 5 σπουδάζουν σε τμήματα Μηχανικών – κάτι που οφείλεται στα πολλά τμήματα από τα πρώην ΤΕΙ –, καθώς επίσης Διοίκηση Επιχειρήσεων και Νομική. Το 10% σχεδόν βρίσκεται στις Φυσικές Επιστήμες, τα Μαθηματικά και τη Στατιστική, σχολές δηλαδή που παρουσιάζουν μεγάλο βαθμό δυσκολίας και άρα είναι πιθανότερο να βλέπουμε χαμηλότερα ποσοστά αποφοίτων. Στο 8% είναι οι Επιστήμες Υγείας και Κοινωνικής Πρόνοιας, η Εκπαίδευση γύρω στο 5%, η Γεωπονία, Δασοπονία και συναφή 4% και Πληροφορική στο 3,5%. Στο 13% είναι οι Τέχνες και οι Ανθρωπιστικές Επιστήμες, καθώς και οι Κοινωνικές Επιστήμες, Δημοσιογραφία και πληροφόρηση.

Η έρευνα στα ελληνικά ΑΕΙ από την άλλη, σημειώνει σχετικά καλές επιδόσεις, οι οποίες ενισχύονται από την ενεργή συμμετοχή των ΑΕΙ στα ευρωπαϊκά ανταγωνιστικά προγράμματα.

Ελλιπές το διδακτικό προσωπικό των ΑΕΙ

Παράλληλα, το διδακτικό προσωπικό στην Ελλάδα παραμένει το πλέον ολιγάριθμο σε σχέση με τον φοιτητικό πληθυσμό και παρουσιάζει τη δυσμενέστερη αναλογία μεταξύ γυναικών και ανδρών, ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης και του ΟΟΣΑ. «Θυμίζω ότι για μια πολύ μεγάλη χρονική διάρκεια είχαν παγώσει οι προσλήψεις προσωπικού στα πανεπιστήμια λόγω των μνημονίων», ανέφερε ο πρόεδρος της ΕΘΑΑΕ.

Διδάκτορες νέοι ερευνητές μεταναστεύουν

Οι διδάκτορες νέοι ερευνητές στην Ελλάδα μεταναστεύουν προς αναζήτηση σταθερής απασχόλησης στο αντικείμενό τους, ενώ σημειώνουν το έλλειμμα καινοτομίας και αντίστοιχων θέσεων στις ελληνικές επιχειρήσεις, συμμετέχοντας σε έρευνες που έχουν γίνει.

Ένας στους τέσσερις αποφάσισε να επιστρέψει στην Ελλάδα

Σε ποσοστό περίπου ένας στους τέσσερις, οι μεταδιδάκτορες δήλωσαν ότι αποφάσισαν να επιστρέψουν στην Ελλάδα, προκειμένου να μπορέσουν να συμμετάσχουν σε συγκεκριμένη δράση, χρηματοδοτούμενη από το ΕΛΙΔΕΚ, που στηρίζει την απασχόλησή τους, εκπαιδευτικά και ερευνητικά, στα πανεπιστήμια. Αξίζει να αναφερθεί ότι η εν λόγω δράση απέτρεψε την αναζήτηση απασχόλησης στο εξωτερικό για έναν στους τρεις, αλλά περίπου λίγο περισσότεροι από τον έναν στους τρεις δήλωσαν πως συνεχίζουν να σκέφτονται αυτό το ενδεχόμενο. Οι τρεις πιο σημαντικοί λόγοι είναι η αναζήτηση συγκεκριμένου είδους απασχόλησης με ερευνητικό ακαδημαϊκό αντικείμενο, η υφιστάμενη κατάσταση στη χώρα και οι προοπτικές επαγγελματικής σταδιοδρομίας.

Διεθνείς λίστες κατάταξης

Η παρουσία των ελληνικών πανεπιστημίων στις διεθνείς λίστες κατάταξης παραμένει σχετικά σταθερή, με διακυμάνσεις της θέσης τους μεταξύ των οίκων αξιολόγησης. «Διαβάζετε, κατά καιρούς, τις ανακοινώσεις και γνωρίζετε ότι κάποια πανεπιστήμια όπως το ΕΚΠΑ, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και το Πανεπιστήμιο Κρήτης βρίσκονται συχνά στις πρώτες θέσεις μεταξύ των ελληνικών πανεπιστημίων και σε θέσεις από το 200 έως το 400, 500 της παγκόσμιας κατάταξης», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Μήτκας.

Εξ αποστάσεως διδασκαλία εν μέσω πανδημίας

Οι συνθήκες της πανδημίας οδήγησαν τα ιδρύματα να αντιμετωπίσουν πλήθος προκλήσεων για τη βέλτιστη αξιοποίηση τεχνολογίας σε ακαδημαϊκό και οργανωσιακό επίπεδο. Είδαμε τα πανεπιστήμια να περνούν σχεδόν άμεσα στην ψηφιακή εξ αποστάσεως διδασκαλία, ενίσχυσαν τον εξοπλισμό τους, εφαρμόζουν και αναπτύσσουν νέες τεχνικές και εκπαιδευτικό υλικό, αποκτώντας πολύτιμη τεχνογνωσία που είναι απαραίτητη πια στη νέα εποχή.

Πιστοποίηση

Τα συστήματα διακυβέρνησης των πανεπιστημίων διεθνώς αυξάνουν τις απαιτήσεις για αυτονομία, λογοδοσία και αποτελεσματική διοίκηση. Γίνονται βελτιώσεις, προχωρούν μπροστά τα ελληνικά πανεπιστήμια συνεχώς και διαπιστώνεται αυτό μέσα από τις δράσεις πιστοποίησης της ΕΘΑΑΕ – επιβεβαίωσε ο πρόεδρός της – η οποία έχει ολοκληρώσει την πιστοποίηση των εσωτερικών συστημάτων διασφάλισης ποιότητας όλων των ιδρυμάτων και σχεδόν όλων των προγραμμάτων προπτυχιακών σπουδών που λειτουργούσαν πριν το 2018.

Συγχωνεύσεις των πρώην ΤΕΙ με τα πανεπιστήμια

Στο επόμενο διάστημα, θα προχωρήσουμε στην πιστοποίηση των νέων προγραμμάτων προπτυχιακών σπουδών, που προέκυψαν από τις συγχωνεύσεις των πρώην ΤΕΙ με τα πανεπιστήμια, ενημέρωσε ο κ. Μήτκας.

Και προσέθεσε πως τα συμπεράσματα από αυτή την πιστοποίηση καταδεικνύουν την ανάγκη για την καθολική εφαρμογή της στρατηγικής διοίκησης στην τεκμηρίωση ποιότητας, την αύξηση της λογοδοσίας και της εξωστρέφειας.

Μεταξύ άλλων, υπογραμμίζεται η ανάγκη για τη συγκρότηση συμβουλευτικών επιτροπών, για να αξιοποιείται με συστηματικό τρόπο η ανάδραση από εσωτερικά και εξωτερικά ενδιαφερόμενα μέρη. Προτείνεται η μεγαλύτερη αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και δεδομένων για την υποστήριξη λήψης αποφάσεων, η ενίσχυση των υποδομών και η αύξηση του πλήθους και της υποστήριξης του ακαδημαϊκού προσωπικού, όπως και η ενίσχυση της εξωστρέφειας.

Τα συμπεράσματα πιστοποίησης των επιμέρους προγραμμάτων σπουδών, επίσης, καταδεικνύουν την ανάγκη βελτίωσης της δομής και του περιεχομένου των μαθημάτων, τη σύνδεσή τους με την αγορά εργασίας, την παρακολούθηση της προόδου των φοιτητών, τις προσλήψεις και την εξέλιξη του διδακτικού προσωπικού.

Συνεργασία και διασύνδεση των ΑΕΙ με την οικονομία και τη βιομηχανία

Ως προς τη συνεργασία και διασύνδεση των ΑΕΙ με την οικονομία και τη βιομηχανία, έχουν γίνει σημαντικά βήματα στα ελληνικά πανεπιστήμια, επεσήμανε ο πρόεδρος της ΕΘΑΑΕ, αναφέροντας ορισμένα εξ αυτών:

• Πρώτον, οι λέξεις επιχειρηματικότητα και καινοτομία δεν είναι πια ταμπού για τα ελληνικά πανεπιστήμια. Προσφέρονται σεμινάρια, μαθήματα, μεταπτυχιακά προγράμματα και διεξάγονται φοιτητικοί διαγωνισμοί με μεγάλη συμμετοχή και των φοιτητών και των καθηγητών.

• Δεύτερο, τα ΑΕΙ συνεργάζονται, εδώ και δεκαετίες, με ελληνικές και ξένες εταιρείες, στο πλαίσιο ευρωπαϊκών ερευνητικών προγραμμάτων.

• Τρίτο, η Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας προκηρύσσει συχνά προγράμματα χρηματοδότησης ερευνητικών έργων, που προϋποθέτουν τη συνεργασία των ΑΕΙ με επιχειρήσεις. Το ίδιο κάνουν και άλλοι φορείς, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το ιδιαίτερα δημοφιλές πρόγραμμα «Ερευνώ-Δημιουργώ-Καινοτομώ».

• Τέταρτο, πιστοποιημένα εργαστήρια πανεπιστημίων προσφέρουν υπηρεσίες σε ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς.

• Πέμπτο, επιχειρήσεις χρηματοδοτούν εφαρμοσμένα ερευνητικά προγράμματα στα πανεπιστήμια, για να αναπτυχθεί η τεχνολογία που χρειάζονται οι ίδιες, ώστε να γίνουν πιο ανταγωνιστικές.

• Έκτο, το 2019, από τα συνολικά 716 εκατομμύρια ευρώ που κατευθύνθηκαν προς την ανώτατη εκπαίδευση για έρευνα και ανάπτυξη, τα 56 εκατ. προήλθαν από επιχειρήσεις – ποσοστό περίπου 8%.

Κριτήρια για την ετήσια τακτική χρηματοδότηση στα ΑΕΙ

Η ΕΘΑΑΕ έχει προτείνει στο υπουργείο, σε εφαρμογή του νόμου 4653, μια σειρά κριτηρίων για την κατανομή της συνολικής ετήσιας τακτικής χρηματοδότησης στα ΑΕΙ.

Τα ποιοτικά αυτά κριτήρια εντάσσονται σε πέντε ενότητες. Η μία από αυτές αφορά ακριβώς στη διασύνδεση με την κοινωνία, την αγορά εργασίας και την αξιοποίηση της παραγόμενης γνώσης και περιλαμβάνει τα εξής κριτήρια:

  • Συμμετοχή τμημάτων και φοιτητών στην πρακτική άσκηση. Η πρακτική άσκηση είναι πολύ διαδεδομένη στα ελληνικά πανεπιστήμια και πάει καλά.
  • Παροχή υπηρεσιών προς οργανισμούς, επιχειρήσεις και υπηρεσίες από πιστοποιημένα εργαστήρια.
  • Οργάνωση από τα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης, που έχουν ιδρύσει τα πανεπιστήμια, εκπαιδευτικών προγραμμάτων διά βίου μάθησης.
  • Δράσεις μεταφοράς, τεχνολογίας και αξιοποίησης της παραγόμενης γνώσης, όπως αυτές καταγράφονται με την ύπαρξη ή όχι γραφείου μεταφοράς τεχνολογίας ή και θερμοκοιτίδων, τον αριθμό διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας, τον αριθμό τεχνοβλαστών που ιδρύθηκαν και τα έσοδα από πατέντες ή συμμετοχή σε τεχνοβλαστούς για το ίδρυμα.
  • Εφαρμογή γενικότερα δράσεων διασύνδεσης του ΑΕΙ με την αγορά εργασίας.

Εσωτερικά προγράμματα επιμόρφωσης  

Τα πανεπιστήμια δεν μπορούν και δεν πρέπει να διδάσκουν την κάθε τεχνολογία και το κάθε εργαλείο που χρησιμοποιεί το σύνολο των επιχειρήσεων στη χώρα μας. Εκπαιδεύουν τους φοιτητές και τις φοιτήτριες, έτσι ώστε να μπορούν να μάθουν γρήγορα μια νέα μέθοδο, μια νέα διαδικασία που σχετίζεται με την επιστήμη τους. Οι εταιρείες που ζητούν εξειδικευμένο προσωπικό θα πρέπει να έχουν και εσωτερικά προγράμματα επιμόρφωσης στα εργαλεία που αυτές έχουν επιλέξει. Αυτό κάνουν οι περισσότερες εταιρείες σε όλο τον κόσμο, υπογράμμισε ο κ. Μήτκας.

Η λύση δεν είναι η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων

Η λύση στα προβλήματα του δημόσιου πανεπιστημίου δεν είναι η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, τόνισε ο πρόεδρος της ΕΘΑΑΕ.

Εξήγησε ότι η ελληνική κοινωνία έχει κάνει μια τεράστια επένδυση στο δημόσιο πανεπιστήμιο και προσέθεσε πως η ΕΘΑΑΕ φροντίζει για τη βελτίωση της ποιότητας στο δημόσιο πανεπιστήμιο.

«Έχω υπηρετήσει στο δημόσιο πανεπιστήμιο και θέλω να προχωρά, να βελτιώνεται και να ανεβαίνει διαρκώς. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορούν να λειτουργούν ιδιωτικά πανεπιστήμια. Αλλά δεν αποτελούν τη λύση στα προβλήματα, αν θεωρήσουμε ότι έχουμε μόνο προβλήματα, του δημόσιου πανεπιστημίου», κατέληξε ο κ. Μήτκας.

#ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ

#BEST OF INTERNET

#BEST OF INTERNET