Πολλές φορές ξεχνάμε ότι ο σκοπός των Πανελληνίων δεν είναι μόνο να ελέγξουν τις γνώσεις των υποψηφίων. Είναι και να αξιολογήσουν την κριτική τους σκέψη, να τους φέρουν σε επαφή με λογοτεχνικά κείμενα και απόψεις που θα τους ιντριγκάρουν, αλλά και που στο τέλος της ημέρας θα τους έχουν προσφέρει κάτι ουσιαστικό.
Τα θέματα της Έκθεσης το 2023 ήταν μία τέτοια αμφιλεγόμενη επιλογή που συζητήθηκε έντονα. Πρωταγωνιστής των γραπτών: ο φεμινισμός και η ισότητα των φύλων. Προτού οι υποψήφιοι κληθούν να γράψουν για τα φαινόμενα παραβίασης των γυναικείων δικαιωμάτων στη σύγχρονη εποχή και να εκφράσουν την άποψή τους για το πώς μπορεί να επιτευχθεί η ισότητα, έπρεπε να διαβάσουν τρία κείμενα. Τα δύο από αυτά (το 2 και το 3) κατακρίθηκαν για το περιεχόμενό τους.
Το Κείμενο 2 συγκεκριμένα, συνέκρινε τον πρωτοεμφανιζόμενο φεμινισμό με τον νεοφεμινισμό, υποστηρίζοντας ότι ο δεύτερος φέρνει συγκρούσεις αντί να γεφυρώνει τις σχέσεις των φύλων. Το Κείμενο 3, από την άλλη, αφορούσε το βάρος που κουβαλούσε ένας άντρας μετά την απόλυσή του και το πώς δυσκολευόταν να το πει στη γυναίκα του. Ουσιαστικά, πραγματευόταν τις επιπτώσεις της πατριαρχείας θυματοποιώντας τον άντρα.
Ο σεξισμός στα φετινά Αρχαία και γιατί ήταν πιο ύπουλος
Φέτος, την κουβέντα περί σεξιστικών απόψεων την άνοιξε ένα θέμα των Αρχαίων. Η δημιουργικότητα της Έκθεσης μας έβαλε σε σκέψη από τελείως διαφορετική άποψη.
Στο θέμα Β3, οι μαθητές καλούνταν να συμπληρώσουν τα κενά προτάσεων με συγγενείς λέξεις της μετοχής «φέροντας». Μέχρι εδώ, όλα καλά.
Ωστόσο, η τελευταία πρόταση της άσκησης, ολοκληρωμένη, έλεγε:
Δεν ντρέπεσαι που επαναλαμβάνεις ό,τι σου λέει η γυναίκα σου; Κατάντησες φερέφωνό της.
Oh that’s not…
Αυτό που κάνει την πρόταση τόσο ύπουλη είναι πόσο casually ενσωματώνεται σε μια απλή άσκηση. Ο σεξισμός, παρουσιαζόμενος έτσι απλά, όχι για να αναρωτηθεί ο υποψήφιος εάν είναι σωστός ή όχι, αλλά για να συμπληρώσει το νόημά του και να βαθμολογηθεί με βάση τη μία λέξη που επέλεξε να χρησιμοποιήσει και όχι το σχόλιό του, είναι πολύ προβληματικός εν έτει 2025.
Πρόκειται για ένα υπονοούμενο που ενισχύει τα στερεότυπα και «κάθεται» στο υποσυνείδητο του μαθητή ως κάτι πολύ λάθος. Να ακούς τη γυναίκα σου; Τι είσαι, κάνα κορόιδο; Μόνο ως φερέφωνο ή οτιδήποτε άλλο αρνητικό μπορείς να χαρακτηριστείς…
Σαν να μην έφτανε αυτό, λίγο πιο πάνω στην ίδια άσκηση αναπαράγεται ένα άλλο στερεότυπο: ότι οι κόρες ενδιαφέρονται μόνο για τις εκπτώσεις και τα φορέματα.
Όταν οι υποψήφιοι ετοιμάζονταν να εξεταστούν στα Αρχαία, δεν ήξεραν ότι εννοούσαν σε απαρχαιωμένες σεξιστικές απόψεις που μόνο να βλάπτουν την κοινωνία ξέρουν.
Σχολείο, μπορείς (και οφείλεις) καλύτερα…
Εκεί που νομίζαμε ότι η ultimate ειρωνεία ήταν να ζητάς από τους μαθητές να γράψουν για τη δημιουργικότητα ενώ εσύ την «σκοτώνεις» με κάθε τρόπο, ήρθαν τα Αρχαία να αποδείξουν ότι το σχολείο μπορεί και χειρότερα.
Την ώρα που η κοινωνία διεκδικεί ισότητα και ασφάλεια για τις γυναίκες, ο θεσμός των Πανελληνίων τις παρουσιάζει ως ρηχές, να ενδιαφέρονται μόνο για ρούχα και να αποτελούν κακή επιρροή για τους άντρες όταν εκφράζουν την άποψή τους.
Τα σχολεία οφείλουν να ακολουθούν τις κοινωνικές εξελίξεις και να τις υπηρετούν. Η διατύπωση των ασκήσεων χρειάζεται την ίδια προσοχή όσο χρειάζεται προσοχή η απάντηση από τους μαθητές. Είναι χρέος τους και πρέπει να δέχονται πιέσεις προς αυτή την κατεύθυνση. Κάτι που δεν έχει κάνει ακόμα το Υπουργείο Παιδείας όσον αφορά το χθεσινό περιστατικό με το θέμα Β3.
Σε αντίθεση με την αδράνεια του Υπουργείου, πολλοί γονείς, εκπαιδευτικοί και άνθρωποι στα σόσιαλ εξέφρασαν τον προβληματισμό τους απέναντι στο θέμα.
@sonar.despierto Ακόμη μια χρονιά που ο σεξισμός δεν έλειψε απο τις πανελλήνιες εξετάσεις #πανελληνιες #πανελληνιες2025 #σεξισμος #φεμινισμος #αρχαιαελληνικα #αρχαια #εξετασεις #πανελλαδικες π#πανελλαδικες2025 #fypgr ♬ original sound – andriani🍉
Καλό θα ήταν ο σεξισμός να μην έχει θέση στην εκπαίδευση, γιατί τότε πάντα θα έχει θέση και στην κοινωνία.
