Η αρθροσκόπηση ώμου είναι μια ελάχιστα επεμβατική επέμβαση. Γίνεται μέσα από μικρές οπές, χωρίς τις μεγάλες τομές της ανοιχτής χειρουργικής. Το χειρουργείο όμως είναι μόνο η αρχή. Το τελικό αποτέλεσμα κρίνεται σε μεγάλο βαθμό στην περίοδο που ακολουθεί.
Οι περισσότεροι ασθενείς έχουν τις ίδιες απορίες: πότε θα κουνήσω ελεύθερα το χέρι μου, πότε θα οδηγήσω, πότε θα γυρίσω στη δουλειά;
Από τι εξαρτάται η διάρκεια της αποκατάστασης
Δεν υπάρχει ένας χρόνος αποκατάστασης για όλους. Με την αρθροσκόπηση αντιμετωπίζονται πολύ διαφορετικές παθήσεις: από μια απλή αφαίρεση ξένων σωμάτων ή έναν καθαρισμό της άρθρωσης, μέχρι τη συρραφή του στροφικού πετάλου ή την αποκατάσταση του επιχείλιου χόνδρου μετά από εξάρθρημα.
Ο χρόνος επηρεάζεται κυρίως από:
- το είδος της επέμβασης: οι επιδιορθώσεις τενόντων και συνδέσμων χρειάζονται περισσότερο χρόνο να επουλωθούν,
- την ηλικία και τη γενική φυσική κατάσταση του ασθενούς,
- τη χρονιότητα της βλάβης πριν από το χειρουργείο,
- τη συνέπεια στο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας.
Σε απλές επεμβάσεις η αποκατάσταση μπορεί να ολοκληρωθεί σε 3–4 εβδομάδες. Σε πιο σύνθετες, όπως η αποκατάσταση στροφικού πετάλου, η πλήρης επάνοδος μπορεί να χρειαστεί 4–6 μήνες. Περισσότερα για την αποκατάσταση στην αρθροσκόπηση ώμου ανά πάθηση εξηγεί αναλυτικά ο εξειδικευμένος ορθοπαιδικός χειρουργός.
Οι πρώτες μέρες μετά το χειρουργείο
Στις περισσότερες περιπτώσεις ο ασθενής επιστρέφει σπίτι την ίδια μέρα, λίγες ώρες μετά την επέμβαση. Ο ώμος στηρίζεται σε έναν απλό νάρθηκα (φάκελο). Ο πόνος είναι συνήθως περιορισμένος και ελέγχεται με κοινά παυσίπονα. Η τοποθέτηση πάγου τις πρώτες μέρες βοηθά στο πρήξιμο. Πολλοί ασθενείς κοιμούνται πιο άνετα σε ημικαθιστή θέση. Τα ράμματα αφαιρούνται συνήθως 8–10 ημέρες μετά.
Εβδομάδες 1–3: Προστασία
Ο στόχος αυτής της φάσης είναι να ηρεμήσει η άρθρωση και να επουλωθούν οι ιστοί. Ο ασθενής φοράει τον νάρθηκα και κάνει μόνο ήπιες παθητικές ασκήσεις, δηλαδή κινήσεις που εκτελεί ο φυσικοθεραπευτής χωρίς μυϊκή προσπάθεια του ασθενούς. Η ενεργητική κίνηση του ώμου αποφεύγεται. Κινήσεις του αγκώνα, του καρπού και των δακτύλων ενθαρρύνονται, για να μη «σφίξει» το χέρι.
Εβδομάδες 4–8: Ανάκτηση κίνησης
Σε αυτή τη φάση οι ασκήσεις γίνονται ενεργητικά υποβοηθούμενες: ο ασθενής συμμετέχει πλέον ο ίδιος, με βοήθεια. Το εύρος κίνησης αυξάνεται σταδιακά. Οι περισσότεροι μπορούν να επιστρέψουν σε ελαφριές δραστηριότητες της καθημερινότητας και σε εργασία γραφείου.
Από την 9η εβδομάδα: Ενδυνάμωση
Εισάγονται ασκήσεις με αντίσταση, όπως λάστιχα και ελαφριά βάρη, για να επανέλθει η μυϊκή δύναμη γύρω από τον ώμο. Η επιστροφή στον αθλητισμό γίνεται σταδιακά και πάντα με την έγκριση του γιατρού.
Πρακτικά ερωτήματα
Πότε μπορώ να οδηγήσω; Συνήθως από τη 2η έως την 4η εβδομάδα, εφόσον ο ασθενής δεν φοράει πλέον νάρθηκα και μπορεί να χειριστεί το τιμόνι με ασφάλεια.
Πότε επιστρέφω στη δουλειά; Σε εργασία γραφείου, συχνά μέσα σε λίγες εβδομάδες. Σε βαριά χειρωνακτική εργασία, η επιστροφή μπορεί να χρειαστεί αρκετούς μήνες.
Πότε ξαναγυμνάζομαι; Ήπια άσκηση που δεν φορτίζει τον ώμο (π.χ. περπάτημα, στατικό ποδήλατο) ξεκινά νωρίς. Αθλήματα επαφής και αθλήματα με κινήσεις πάνω από το κεφάλι, όπως μπάσκετ, βόλεϊ και τένις, επιτρέπονται συνήθως μετά τους 6 μήνες.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε με τον γιατρό
Κάποια ενόχληση και πρήξιμο τις πρώτες μέρες είναι αναμενόμενα. Επικοινωνήστε όμως άμεσα με τον χειρουργό σας αν παρατηρήσετε:
- πυρετό ή ρίγη,
- ερυθρότητα, θερμότητα ή υγρό από τις τομές,
- πόνο που αυξάνεται αντί να μειώνεται,
- μούδιασμα ή πρήξιμο στο χέρι που επιμένει.
Τα συχνότερα λάθη στην αποθεραπεία
Το πιο συνηθισμένο λάθος είναι η βιασύνη: μόλις ο πόνος υποχωρήσει, ο ασθενής θεωρεί ότι ο ώμος είναι έτοιμος και τον φορτίζει πριν επουλωθούν οι ιστοί. Το αντίθετο λάθος είναι η πλήρης ακινησία από φόβο, που μπορεί να οδηγήσει σε δυσκαμψία. Το τρίτο είναι η εγκατάλειψη των ασκήσεων στο σπίτι, όταν η φυσικοθεραπεία αραιώσει.
Η αποκατάσταση δεν είναι αγώνας ταχύτητας. Με σωστή καθοδήγηση και συνέπεια, η συντριπτική πλειονότητα των ασθενών επιστρέφει σε ανώδυνη, πλήρη κίνηση του ώμου.
Το άρθρο επιμελήθηκε με τη συνεργασία του Δρ. Παναγιώτη Παπαδόπουλου, ορθοπεδικού χειρουργού στην Αθήνα, με εξειδίκευση στην αρθροσκόπηση και την αρθροπλαστική ώμου (ιατρεία Γλυφάδας και Μαρουσίου).
