Οι διαγραφές φοιτητών που έχουν ξεπεράσει το όριο σπουδών από τα μητρώα των πανεπιστημίων, βρίσκονται στην τελική ευθεία, καθώς αναμένεται να ξεκινήσουν από τον Σεπτέμβριο του νέου έτους. Είναι ένα μέτρο που έχει ξεσηκώσει ήδη μεγάλες αντιδράσεις, οι οποίες αναμένεται να ενταθούν όσο θα πλησιάζει η εφαρμογή του.
Το αξιοσημείωτο είναι πως οι αντιδράσεις αυτές δεν προέρχονται μόνο από την πλευρά των φοιτητών, αλλά κι από τα ακαδημαϊκά τμήματα/τους καθηγητές. Η διάθεση να εφαρμόσουν το μέτρο δεν είναι μεγάλη, υποστηρίζοντας πως θα προκαλέσει αδικίες με τις πρώτες ανακοινώσεις να έρχονται στη δημοσιότητα.
Τμήμα Φυσικής ΕΚΠΑ
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η εφαρμογή του άρθρου 76 ενδέχεται να οδηγήσει σε διαγραφές μεγάλου αριθμού φοιτητών. Το Τμήμα επισημαίνει ότι πρόκειται για φοιτητές που, παρά τις δυσκολίες, καταβάλλουν προσπάθεια να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους χωρίς να επιβαρύνουν το δημόσιο πανεπιστήμιο, καθώς έχουν πάψει να λαμβάνουν οποιαδήποτε φοιτητική παροχή. Η ανακοίνωση τονίζει ότι η συγκεκριμένη ρύθμιση εφαρμόζεται «με οριζόντιο τρόπο», γεγονός που, κατά το Τμήμα, αγνοεί τις ιδιαίτερες συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι φοιτητές.
Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας
Σύμφωνα με στοιχεία, το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας αριθμεί περίπου 47.000 ενεργούς φοιτητές, εκ των οποίων οι «αιώνιοι» φοιτητές αποτελούν το 45%. Οι περισσότεροι από αυτούς προέρχονται από τα πρώην ΤΕΙ Θεσσαλίας και ΤΕΙ Λαμίας, τα οποία συγχωνεύτηκαν με το πανεπιστήμιο.
Η εφαρμογή του νόμου έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, με το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας να εκφράζει επίσημα την αντίθεσή του. Σε ψήφισμά του, το τμήμα επισημαίνει τις σοβαρές οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι φοιτητές και τις επιπτώσεις στην πρόοδο των σπουδών τους λόγω εργασιακών υποχρεώσεων.
Το θέμα εξετάστηκε στη συνέλευση του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών και εκφράστηκε με ψήφισμα ομόφωνα η «έντονη διαφωνία της στην μαζική διαγραφή χιλιάδων φοιτητριών/τών από τα Α.Ε.Ι.», καθώς θεωρείται ότι η πρόβλεψη του Ν. 4957/2022 για ανώτατη επιτρεπόμενη διάρκεια φοίτησης δε θα πρέπει, ειδικά στην συγκεκριμένη συγκυρία, να οδηγήσει στην εφαρμογή αυτού του ακραίου μέτρου για τους παρακάτω λόγους:
• Πολλές οικογένειες αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στο πολύ ψηλό κόστος ζωής και στέγασης των παιδιών τους που σπουδάζουν. Έτσι για μεγάλο αριθμό φοιτητριών/τών είναι επιβεβλημένο να δουλεύουν παράλληλα με τι σπουδές τους επιβραδύνοντας σημαντικά την αποφοίτησή τους.
• Το μέτρο των διαγραφών είναι ισοπεδωτικό και άδικο καθώς δεν λαμβάνει υπόψη την διαφορά ανάμεσα σε φοιτήτριες/τές που έχουν επιδείξει πρόοδο και είναι σε τροχιά ολοκλήρωσης των σπουδών τους και σε φοιτήτριες/τές ο οποίες έχουν εξαρχής παραμείνει ανενεργές ή παρουσιάζουν για πολλά χρόνια ελάχιστη δραστηριότητα.
• Η παρουσία των λεγόμενων αιώνιων φοιτητών στις λίστες των Τμημάτων δεν επιβαρύνει το Πανεπιστήμιο οικονομικά, αφού δεν χρησιμοποιούν υποδομές, υπηρεσίες ή πόρους φοιτητικής μέριμνας του Πανεπιστημίου».
«Η παρουσία των αιώνιων φοιτητών δεν επιβαρύνει το πανεπιστήμιο οικονομικά, καθώς δεν χρησιμοποιούν υποδομές ή υπηρεσίες φοιτητικής μέριμνας», σημειώνει το ψήφισμα, ζητώντας από την κυβέρνηση να επανεξετάσει τη στάση της και να υιοθετήσει πιο ευέλικτες λύσεις. Το τμήμα τονίζει ότι η διαγραφή φοιτητών δεν πρέπει να εξελιχθεί σε τιμωρητική πολιτική, υπονομεύοντας τον δημόσιο και κοινωνικό χαρακτήρα του πανεπιστημίου.
Η κατάσταση αναμένεται να κλιμακωθεί καθώς πλησιάζει η ημερομηνία εφαρμογής της διάταξης, με τους φοιτητές και τα πανεπιστήμια να ζητούν επανεκτίμηση του νομοθετικού πλαισίου.
Καθηγητές Μαθηματικών τμημάτων ΑΕΙ
Οι καθηγητές Μαθηματικών όλων των ΑΕΙ ζητούν από το Υπουργείο Παιδείας να μην προχωρήσει στη διαγραφή φοιτητών, καθώς ισχυρίζονται ότι θα προκληθεί τεράστια αναστάτωση στα πανεπιστήμια κυρίως λόγω των έκτακτων εξεταστικών περιόδων και αντίστοιχων μέτρων, στα οποία πολλά Τμήματα θα καταφύγουν, προκειμένου να βοηθήσουν τις/τους φοιτήτριες/ές που κινδυνεύουν με διαγραφή. Επίσης, λόγω της εύλογης πίεσης που θα εξασκηθεί από τους διαγραφόμενους φοιτητές προς τις Διοικήσεις των Τμημάτων, που θα εκδώσουν την πράξη διαγραφής τους, αλλά και προς όλα τα μέλη ΔΕΠ. Οι καθηγητές υπογραμμίζουν ότι οι διαγραφές θα προκαλέσουν αδικίες και ανισότητες και λόγω της μετατροπής του ρόλου των ακαδημαϊκών δασκάλων, οι οποίοι, αντί να ασχολούνται με την εκπαίδευση των φοιτητριών/ών τους, καλούνται να λάβουν αντι-ακαδημαϊκές και μη-τεκμηριωμένες αποφάσεις για το μέλλον τους.
Τονίζουν ακόμα πως:
Αν εφαρμοζόταν η συγκεκριμένη διάταξη, με επίσημα στοιχεία από τις Μονάδες Διασφάλισης Ποιότητας (ΜΟ.ΔΙ.Π.) των Ιδρυμάτων, περισσότεροι του 50% των φοιτητριών/ών που πήραν το πτυχίο τους μεταξύ Σεπτεμβρίου 2023 και Σεπτεμβρίου 2024 δεν θα το είχαν επιτύχει γιατί θα είχαν προηγουμένως διαγραφεί. Έτσι, η συγκεκριμένη διάταξη θα οδηγήσει εκτός ακαδημαϊκής εκπαίδευσης πολλές/ούς φοιτήτριες/ές υποβαθμίζοντας με αυτόν τον τρόπο το επιστημονικό δυναμικό της χώρας.
Μεταξύ άλλων, καταγγέλουν ότι το μέτρο δημιουργεί ευνοϊκές προοπτικές για τα υπάρχοντα, καθώς και για τα υπό ίδρυση, ιδιωτικά κολλέγια, στα οποία ενδεχομένως θα καταφύγουν οι εν δυνάμει διαγραφείσες/φέντες φοιτήτριες/ές.
Η ανακοίνωση των Μαθηματικών:
Σχετικά με το Άρθρο 76, του Ν. 4957/2022, περί «διαγραφής των φοιτητριών/ών που υπερβαίνουν το ανώτατο όριο φοίτησης ν+2 έτη», θα θέλαμε να επισημάνουμε τα ακόλουθα:
1. Ο οριζόντιος τρόπος με τον οποίο η συγκεκριμένη διάταξη αντιμετωπίζει όλα τα διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα, διαφορετικά ΑΕΙ, διαφορετικά Τμήματα και, κυρίως, διαφορετικές κατηγορίες φοιτητριών/ών έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία αδικιών και ανισοτήτων. Η διάταξη δεν αναφέρει το κριτήριο με το οποίο επελέγησαν τα ν+2 έτη αντί κάποιου άλλου ορίου, καθώς και το όφελος από τις επιδιωκόμενες διαγραφές φοιτητριών/ών.
2. Η συγκεκριμένη διάταξη φέρνει τεράστια αναστάτωση στη λειτουργία των ΑΕΙ λόγω:
• Των έκτακτων εξεταστικών περιόδων και αντίστοιχων μέτρων, στα οποία πολλά Τμήματα θα καταφύγουν, προκειμένου να βοηθήσουν τις/τους φοιτήτριες/ές που κινδυνεύουν με διαγραφή.
• Της εύλογης πίεσης που θα εξασκηθεί από τις/τους διαγραφόμενες/ους φοιτήτριες/ές προς τις Διοικήσεις των Τμημάτων, που θα εκδώσουν την πράξη διαγραφής τους, αλλά και προς όλα τα μέλη ΔΕΠ.
• Της μετατροπής του ρόλου των ακαδημαϊκών δασκάλων, οι οποίοι, αντί να ασχολούνται με την εκπαίδευση των φοιτητριών/ών τους, καλούνται να λάβουν αντι-ακαδημαϊκές και μη-τεκμηριωμένες αποφάσεις για το μέλλον τους.
Όλα τα προηγούμενα θα επιδράσουν αρνητικά στην εκπαιδευτική διαδικασία, υποβαθμίζοντας τελικά το επίπεδο των σπουδών, ενώ θα έχουν (και) αρνητικές επιπτώσεις στις σχέσεις μεταξύ διδασκόντων και διδασκομένων.
3. Ειδικότερα για τα (τετραετούς φοίτησης)
Τμήματα Μαθηματικών της Χώρας, ο μέσος όρος αποφοίτησης ξεπερνάει τα 6.5 έτη. Αν εφαρμοζόταν η συγκεκριμένη διάταξη, με επίσημα στοιχεία από τις Μονάδες Διασφάλισης Ποιότητας (ΜΟ.ΔΙ.Π.) των Ιδρυμάτων, περισσότεροι του 50% των φοιτητριών/ών που πήραν το πτυχίο τους μεταξύ Σεπτεμβρίου 2023 και Σεπτεμβρίου 2024 δεν θα το είχαν επιτύχει γιατί θα είχαν προηγουμένως διαγραφεί. Έτσι, η συγκεκριμένη διάταξη θα οδηγήσει εκτός ακαδημαϊκής εκπαίδευσης πολλές/ούς φοιτήτριες/ές υποβαθμίζοντας με αυτόν τον τρόπο το επιστημονικό δυναμικό της χώρας.
4. Τελικά, η συγκεκριμένη διάταξη:
• Υποβαθμίζει το Δημόσιο Πανεπιστήμιο, το οποίο, παρά την ελλιπή χρηματοδότηση και στήριξή του από την Ελληνική Πολιτεία, προσφέρει, για σχεδόν δύο αιώνες, υψηλού επιπέδου εκπαίδευση, που αναγνωρίζεται (και) από τα Ιδρύματα της Αλλοδαπής, στα οποία οι απόφοιτες/οί του συνεχίζουν μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές. Πολλές/οί δε απόφοιτες/οι των Ελληνικών Δημόσιων Πανεπιστημίων ακολουθούν ακαδημαϊκή σταδιοδρομία σε Πανεπιστήμια της Αλλοδαπής.
• Δημιουργεί ευνοϊκές προοπτικές για τα υπάρχοντα, καθώς και για τα υπό ίδρυση, ιδιωτικά κολλέγια, στα οποία ενδεχομένως θα καταφύγουν οι εν δυνάμει διαγραφείσες/φέντες φοιτήτριες/ές.
Για όλους τους παραπάνω λόγους, θεωρούμε ότι το Άρθρο 76, του Ν. 4957/2022, δεν λύνει κανένα από τα προβλήματα της Ανώτατης Εκπαίδευσης, αλλά δημιουργεί πολλά επιπρόσθετα, και για αυτό ζητάμε την απόσυρσή του.
